Хөхний хэлбэр засах, томруулах, унжилт засах, хавдрын дараах нөхөн сэргээх мэс засал зэрэг нь нэг нэрийн дор яригддаг ч зорилго, эрсдэл, эдгэрэлт нь өөр өөр байдаг. Зарим хүн гоо сайхны зорилгоор хөхний имплант сонгодог бол зарим нь хавдрын эмчилгээний дараа биеийн хэлбэр, өөрийгөө мэдрэх мэдрэмжээ сэргээхийн тулд нөхөн сэргээх мэс засал хийлгэдэг. Аль ч тохиолдолд хамгийн чухал зүйл бол “ямар хэмжээ сайхан харагдах вэ?” гэхээс өмнө “энэ сонголт миний эрүүл мэнд, амьдралын хэв маяг, ирээдүйн хяналттай хэрхэн нийцэх вэ?” гэдгийг ойлгох явдал юм.
FDA-ийн хөхний имплантын талаарх өвчтөнд зориулсан мэдээлэлд имплант нь насан туршийн төхөөрөмж биш бөгөөд хүн амьдралынхаа явцад нэмэлт мэс засалд орох шаардлагатай болж болохыг анхааруулдаг. Мөн 2021 оноос АНУ-д хөхний имплантын шошгололтод boxed warning, patient decision checklist буюу өвчтөн эмчтэйгээ хамт эрсдэл, ашиг тусыг уншиж баталгаажуулах жагсаалт оруулах шаардлага тавигдсан. Энэ нь хүмүүс айх ёстой гэсэн үг биш, харин шийдвэрээ зөв мэдээлэл дээр үндэслэх ёстой гэсэн үг.
Импланттай холбоотой ямар эрсдэлүүд байдаг вэ?
FDA-ийн мэдээллээр хөхний имплантын дараа өвдөлт, мэдрэхүйн өөрчлөлт, байрлал шилжих, хөхний хэлбэрт сэтгэл хангалуун бус байх, капсулын агшилт, хагарах эсвэл шингэн алдах, халдвар, серома буюу шингэн хуримтлагдах, арьс нимгэрэх зэрэг хүндрэл гарч болно. Зарим тохиолдолд имплантыг авах эсвэл солих нэмэлт мэс засал шаардлагатай болдог. Ховор боловч ноцтой эрсдэлүүдийн дунд BIA-ALCL гэх дархлааны тогтолцооны хавдрын нэг төрөл, мөн имплантын орчмын капсултай холбоотой бусад ховор хавдрын мэдээллүүд ордог.
Эдгээр эрсдэл хүн бүрт адил өндөр гэсэн үг биш. Гэхдээ “би залуу учраас асуудал гарахгүй”, “сайн брэнд сонговол насан туршдаа солихгүй”, “сорви огт үлдэхгүй” гэх мэт ойлголт буруу. Имплантын төрөл, гадаргуу, байрлал, хэмжээ, мэс заслын арга, эдийн чанар, тамхи таталт, жирэмслэлт, жингийн өөрчлөлт, цаашдын хяналт зэрэг олон зүйл үр дүнд нөлөөлдөг. Тиймээс зөвлөгөөний үеэр зөвхөн хэмжээ турших бус, эрсдэлийн жагсаалтыг нэг бүрчлэн ярилцах хэрэгтэй.
Сорви ба эдгэрэлтийн бодит байдал
Ямар ч мэс засал сорвитой. Сорви хаана байрлах, хэрхэн эдгэрэх нь арьсны өнгө, удамшил, шархны таталт, халдвар, тамхи, чихрийн шижин, нарны хамгаалалт, арчилгаанаас хамаардаг. Зарим сорви цаг хугацааны явцад бүдгэрдэг бол зарим нь улайж өндөрсөх, загатнах, өвдөх, эсвэл келоид хэлбэрээр томрох хандлагатай байж болно. Cochrane-ийн 2021 оны тоймд гипертрофик сорвины эмчилгээнд силикон гель наалт өргөн хэрэглэгддэг ч нотолгоо нь бүх тохиолдолд хүчтэй биш, зарим үр дүнд тодорхойгүй байдал их байгааг тэмдэглэсэн. Энэ нь силикон хэрэггүй гэсэн үг биш, харин сорвины арчилгааг эмчийн хяналтаар, бодит хүлээлттэй хийх хэрэгтэй гэсэн санаа юм.
Хөхний мэс заслын дараа эдгэрэлт олон үе шаттай. Эхний долоо хоногт хавдар, хөхрөлт, таталдах мэдрэмж байж болно. Дараагийн саруудад хэлбэр “сууж”, сорви зөөлөрч, мэдрэхүй аажмаар өөрчлөгдөнө. Эцсийн үр дүнг дүгнэхэд заримдаа 6–12 сар шаардагддаг. Хэт эрт дасгал хийх, хүнд юм өргөх, тамхи татах, шархны арчилгааг үл тоох нь эдгэрэлтийг удаашруулж, хүндрэл нэмэгдүүлж болно.
Хяналт ба урт хугацааны төлөвлөгөө
Импланттай хүн мэс заслын дараа “мартах” биш, урт хугацаанд хяналттай байх хэрэгтэй. Хөхний хэлбэр гэнэт өөрчлөгдөх, өвдөх, хавдах, хатуу болох, шингэн хуримтлагдах, арьс улайх, булчирхай томрох, ерөнхий бие сулрах зэрэг шинж илэрвэл эмчид үзүүлэх шаардлагатай. FDA нь сэжигтэй гаж нөлөөг MedWatch системээр мэдээлэхийг өвчтөнүүдэд зөвлөдөг. Монголд бол тухайн мэс засал хийсэн эмч, эмнэлэг болон шаардлагатай мэргэжлийн байгууллагад хандах нь зөв.
Хөхний гоо сайхны болон нөхөн сэргээх мэс засал нь зөв хүнд, зөв заалтаар, зөв орчинд хийгдвэл хүний өөртөө итгэх итгэл, биеийн тэнцвэр, хувцаслалт, хавдрын дараах сэтгэлзүйн сэргэлтэд эерэг нөлөө үзүүлж болно. Гэхдээ энэ нь эрсдэлгүй сонголт биш. Хамгийн сайн шийдвэр бол яаралгүй, эх сурвалжтай мэдээлэл уншиж, мэргэжлийн эмчтэй нээлттэй ярилцаж, өөрийн эрүүл мэндийн нөхцөлд тохирсон төлөвлөгөө гаргах явдал юм.
